[Phunulamdep] Những pha xử lý đi vào lòng đất của người xưa(1)_________________Người dịch: Danhuang || Bài dịch thuộc quyền sở hữu của dịch giả và chỉ được đăng tải t

Cùng xem bài viết [Phunulamdep] Những pha xử lý đi vào lòng đất của người xưa(1)_________________Người dịch: Danhuang || Bài dịch thuộc quyền sở hữu của dịch giả và chỉ được đăng tải t được Phunulamdep tổng hợp và chia sẻ lại cho bạn. Nếu bạn thấy hay! Hãy chia sẻ, để giúp Phunulamdep.com.vn có động lực tổng hợp đăng bài viết nhiều hơn.

[Phunulamdep] Những pha xử lý đi vào lòng đất của người xưa(1)

_________________
Người dịch: Danhuang || Bài dịch thuộc quyền sở hữu của dịch giả và chỉ được đăng tải tại Phunulamdep Việt Nam, vui lòng không tự ý repost.

(Tên bài viết do người dịch tự đặt)

__________________
Tác giả: Chu Quyền
1. Anh em Trình Hạo Trình Di – hai nhà Lý học thời Bắc Tống (*Lý học: phái triết học duy tâm đời nhà Tống và nhà Minh) – đã từng cùng đến nhà bạn dự tiệc, nhóm bạn uống chuếnh rồi gọi một tốp ca kỹ đến. Trình Di cảm thấy không hợp với thuần phong mỹ tục, phất tay áo bỏ đi. Trình Hạo mặt không đổi sắc, dô tiếp. Ngày hôm sau hai anh em gặp mặt, Trình Di trách anh nói sao anh có thể làm ra loại chuyện đó. Trình Hạo vẻ mặt chính trực đáp, gái ngồi trên đùi anh, không ngồi trong lòng anh.
Câu này không biết các bạn có tin không, chứ tôi là tôi tin, he he.
2. Danh sĩ thời Đông Tấn Si Giám, trong buổi loạn Vĩnh Gia đã trốn về nông thôn để tránh họa. Vì nhà quá nghèo, phải ngày ngày qua nhà khác ăn chực. Không chỉ đi một mình, ông còn dắt theo cháu trai Si Mại và cháu ngoại Châu Dực. Lâu dần bà con không chịu nữa, nói chúng tôi tôn trọng ông là danh sĩ mới cho ông ăn cơm, ông còn đính kèm hai thằng “con chồng trước”*, thế thì không ổn lắm đâu, chúng tôi cũng nghèo, không phục vụ được nhiều người như thế. Nói đến nước ấy rồi, về sau Si Giám đi ăn chùa không dắt theo hai đứa nhỏ nữa. Nhưng mỗi lần ăn xong, ông đều biến mình thành như con cóc, hai bên trong hàm nhét đầy đồ ăn, về đến nhà thì nhả ra cho cháu. Cứ như vậy nuôi hai đứa trẻ khôn lớn, lại về sau, ba người cùng vượt sông vào triều làm quan. Ý nghĩa mà câu chuyện muốn truyền tải chính là sự lương thiện và tấm lòng rộng lớn của Si Giám, tuy nhiên tôi chỉ cảm thấy hai đứa nhỏ thật đáng thương.
(*Con chồng trước: phiếm chỉ gánh nặng. Người phụ nữ đi bước nữa mang theo con riêng của mình thì đứa con chồng trước ấy sẽ bị coi là gánh nặng của gia đình mới)
3. Văn học gia đời Thanh Thạch Uẩn Ngọc cũng là một nhà sưu tầm sách lớn, ông tự đặt tên cho kho tàng sách của mình là Nghiệt Hải. Vì mua rất nhiều sách để sưu tầm, chỉ cần nghe cuốn nào mình chưa sở hữu sẽ mua ngay không lằng nhằng, nên khi có thời gian đọc lại mới nhận ra trong đó lẫn cả sách đen, ông lập tức mang những thứ văn chương tục tĩu sắc tình và không phù hợp với tư tưởng chính thống đó đi đốt rụi, “tôi có tiền mua, tôi có quyền đốt”. Ông còn là fan cuồng của triết gia Chu Hi, một ngày đang đọc “Tứ Triều Văn Kiến Lục” (Ghi chép chuyện nghe được bốn phương), thấy trong đó có câu từ bôi nhọ idol mình, lập tức giận điên lên, kéo vợ ra lột hết trang sức trên đầu trên người bà xuống đi cắm lấy tiền, cộng thêm dốc quỹ riêng mua sạch “Tứ Triều Văn Kiến Lục” trong thành, tổng cộng 340 bản, đều thiêu hủy.
Có chút thương thay vợ ổng.
4. Ngụy Tảo Đức, Trạng nguyên năm Sùng Trinh (Minh mạt), từng nhậm chức Thủ phụ Nội các. Sau khi nước mất bị bắt, lập tức gió chiều nào che chiều ấy, hi vọng có thể trở thành nhân viên cấp cao trong chính quyền Đại Thuận, nhưng Lý Tự Thành (lãnh đạo khởi nghĩa lật đổ nhà Minh năm 1644) hoàn toàn không quan tâm đến ông ta. Lưu Tông Mẫn (Chủ tướng nghĩa quân dưới trướng Lý Tự Thành) cũng không vừa mắt ông ta, nói là do Thủ phụ thất trách mới dẫn đến triều chính rối loạn. Ngụy Tảo Đức còn biện giải cho mình rằng tất cả vì “Tiên Đế tàn bạo” mà ra. Không ngờ chọc Lưu Tông Mẫn giận dữ, mắng ông ta: “Một tên thư sinh như ngươi, chấm cho làm Trạng Nguyên sau đó chưa đầy ba năm mệnh ngươi nhậm chức Tể Tướng, Sùng Trinh có chỗ nào không phải với ngươi, bây giờ ngươi lại nói ông ấy tàn bạo. Bay đâu, đánh cho ta.” Sau một trận hành hung bị đưa đến chỗ hình quan tra tấn bức hỏi tang vật, kết quả tấn ra một vạn bảy ngàn lượng bạc trắng.
Tiện thể nói thêm, có rất nhiều thuyết âm mưu liên quan đến cái chết của Ngụy Tảo Đức này. Có thuyết nói ông ta bị giết cùng với Trần Diễn (cũng là một vị Thủ phụ triều Minh mạt, Lại bộ Thượng thư, ông này thức thời hơn so với Ngụy Tảo Đức, chủ động giao ra bốn vạn lượng bạc trắng, cho nên đãi ngộ cũng không tệ lắm, đỡ bị ăn đánh – nhưng vẫn không thoát chết); có thuyết nói ông ta tự sát, còn có thuyết nói ông ta uống một bát nước lạnh to rồi chết, thuyết này nghe khá là huyền huyễn. Mà theo chính sử nhà Minh, Ngụy Tảo Đức chết vì nứt sọ sau năm ngày đêm chịu cực hình, một kiểu chết rất tàn nhẫn.
5. Quách Nghê, nhậm chức Kinh Lạc Chiêu Phủ Sử thời Ninh Tông Nam Tống. Ông này luôn tự so mình với Gia Cát Lượng, đề thơ trên quạt cũng là “Tam cố tần phiền thiên hạ kế / Lưỡng triều khai tế lão thần tâm”*. Thậm chí còn đặt làm trâu gỗ ngựa máy, một lòng cosplay Gia Cát Lượng (*Trâu gỗ ngựa máy là phát minh của Gia Cát Lượng dùng để vận chuyển lương thực). Về sau quân Tống đánh lên phía Bắc thất bại, Quách Nghê thua cuộc trở về, bị quân Kim đánh cho tơi bời hoa lá. Từ đó, Quách Nghê không chơi cosplay nữa, mà ngày ngày ôm mặt khóc. Người đương thời giễu Quách là “Gia Cát Lượng lắm nước”. (Nước mắt of course)
(*Trích “Thục tướng”, tác giả Đỗ Phủ, Thục tướng ở đây là Gia Cát Lượng, hai câu thơ nói đến việc Lưu Bị ba lần đến mời Gia Cát Lượng ra làm quân sư, về sau Lưu Bị mất, ông lại hết lòng phò tá ấu chúa cho đến khi qua đời).
6. Vương Bá, người thời Đường, lúc còn trẻ rất nghèo, ngày ngày đi ăn chực ở ngôi chùa gần nhà. Các hòa thượng không muốn cho chàng “ăn cơm chùa” nữa, nhưng không tiện thẳng thừng đuổi chàng đi bèn nghĩ ra một chiêu giảm tránh. Theo quy tắc trước đây, đến bữa cơm chùa sẽ gõ chuông, Vương Bá đi theo tiếng chuông đúng giờ đến ăn ké. Các hòa thượng sửa lại quy tắc này, cơm nước xong xuôi mới gõ chuông, đợi chàng tới nơi thì bát cũng đã rửa sạch rồi. Vương Bá biết đây là nhà chùa không muốn để mình ăn chực nên không đến nữa. Câu chuyện trên về mặt lý thuyết mà nói thì có thể kết thúc được rồi, hòa thượng khôn khéo bày kế đuổi cổ tên tiểu tử nghèo thích ăn chùa. Nhưng không, trò hay còn ở phía sau.
Về sau, Vương Bá đổi đời, làm đến tận Tể Tướng, chuẩn bị trở về mảnh đất năm xưa, nhìn lại ngôi chùa trước kia mình thường qua ăn chực. Tin tức này đúng là dọa són phương trượng già. Ai biết đâu tiểu tử nghèo chuyên ké cơm năm xưa lại có thể cá chép hóa rồng cơ chứ. Nghĩ mãi, phương trượng nhớ tới bài thơ năm đó Vương Bá tiện tay viết lên vách tường chùa, quyết định lấy nó để gợi nhớ ân tình. Lúc Vương Bá tới nơi, trên dưới trong chùa cung kính tôn trọng, cố ý dẫn chàng đi xem vách tường mà chàng đề thơ lên ngày ấy – bấy giờ đã được bảo vệ trọng điểm, còn đặc biệt phủ lụa cát xanh. Vương Bá bùi ngùi mãi, ở bên nâng bút viết xuống “Đề Mộc Lan Viện Nhị Thủ” (Hai bài thơ viết ở Viện Mộc Lan):

“Tam thập niên tiền thử viện du,
Mộc lan hoa phát viện tân tu.
Như kim tái đáo kinh hành xứ,
Thụ lão vô hoa tăng bạch đầu.”

(“Đề Mộc Lan Viện Kì I”, Vương Bá)
(Dịch nghĩa: Ba mươi năm trước đã ghé thăm chùa này, chùa vừa sửa mới, có mộc lan nở hoa. Nay quay về chốn xưa thấy cây già không đơm nụ, các nhà sư thì đã bạc đầu)

“Thượng đường dĩ liễu các tây đông,
Tàm quý đồ lê phạn hậu chung.
Tam thập niên lai trần phác diện,
Như kim thuỷ đắc bích sa lung.”

(“Đề Mộc Lan Viện Kì II”, Vương Bá)
(Dịch nghĩa: Đến sảnh đã thấy mọi người dùng qua bữa, thẹn vì nhà sư cơm xong mới gõ chuông. Ba mươi năm bụi bặm che mờ, nay được dùng lụa xanh bao phủ.)
Từ đó, “chuông sau cơm” biến thành một điển cố, ví von việc vì nghèo khó bần hàn mà bị người ta lạnh nhạt, còn “phủ lụa xanh” chỉ những vật cũ được trân trọng giữ gìn.
7. Văn nhân Bắc Tống Lưu Huy vốn tên Lưu Kỷ, lần đầu tiên tham gia khoa cử quan chủ khảo là Âu Dương Tu. Bấy giờ trên văn đàn thịnh hành trend khi viết văn phải nhét vào thật nhiều từ ngữ mỹ miều trau chuốt, trích dẫn kinh điển, nhưng thực tế lại chẳng hàm chứa nội dung gì (giống như cách học sinh ngày nay sử dụng từng đống từng đống câu song song* một). Mà Âu Dương Tu thì ghét cay ghét đắng thể loại ấy, ông kêu gọi việc đơn giản hóa văn phong. Cho nên khi làm chủ khảo, hễ trông thấy kiểu ngàn năm văn vở, dùng từ hoa lệ mà nông cạn là sẽ đánh trượt ngay. Lưu Kỷ chính là một ví dụ điển hình, lúc Âu Dương Tu chấm bài đọc thấy văn của chàng câu từ tối nghĩa thì tức giận lắm, cầm bút gạch từ đầu đến cuối, chê không trượt dòng nào, còn phê hai chữ “SAI LẦM”. Sau khi thi trượt, Lưu Kỷ trở về nhà tiếp tục dùi mài kinh sử, vừa học tập vừa du lịch khắp nơi, xem và trải nghiệm muôn vàn nỗi khổ trong dân gian, văn phong cũng bắt đầu từ từ biến chuyển. Lại về sau, kì khoa cử tiếp theo quan chủ khảo vẫn là Âu Dương Tu. Lần này trong lúc chấm thi, ông đọc được một bài văn rất đáng khen ngợi, dâng cho Hoàng Đế xem, Hoàng Đế cũng nói hay và ban hạng nhất. Mở niêm phong ra thấy tên là Lưu Huy, người bên cạnh nói với Âu Dương Tu, ô đây thằng Lưu Kỷ chứ ai, nó đổi tên rồi. Âu Dương Tu sửng sốt mãi.
Tiểu tử, đổi cái ID thì ta không nhận ra ngươi chắc? Đừng nói nữa, thật đúng là không nhận ra.
(*Câu song song: những phần tương tự trong một câu phải có cùng cấu trúc, sử dụng những cấu trúc tương tự để diễn tả những ý tương tự, một trong những đặc điểm thường thấy ở văn cổ, ví dụ như văn biền ngẫu)
***
Nguồn bài: https://www.zhihu.com/question/41754658
Nguồn ảnh: Phunulamdep @周公子爱读书
P/s: Hình như bài chủ đề này hơi kén người đọc, các bạn có mong phần hai không? Chắc cũng có một số bạn thích, nếu chủ đề này không được đón nhận nhiều thì mình sẽ không đăng vào group nữa để đỡ loãng. Các bạn yêu thích có thể ghé page Duy Mỹ Cổ Phong (avatar màu đỏ) của mình để xem thêm bài viết sau này nhé.


Hãy chia sẻ bài viết [Phunulamdep] Những pha xử lý đi vào lòng đất của người xưa(1)_________________Người dịch: Danhuang || Bài dịch thuộc quyền sở hữu của dịch giả và chỉ được đăng tải t, khi bạn chia sẻ, bạn đã cung cấp 1 kiến thức nhỏ về cuộc sống, bổ ích cho nhiều người biết hơn!
Nguồn: https://www.facebook.com/groups/245234876341228/permalink/793903984807645