Phunulamdep Điều gì mang lại cho bạn cảm giác an toàn?_______________________________Dịch giả: Mộng trưa《夏季wu睡》| Bài viết thuộc quyền sở hữu của dịch giả và được đă

Cùng xem bài viết [ZHIHU] Điều gì mang lại cho bạn cảm giác an toàn?_______________________________Dịch giả: Mộng trưa《夏季wu睡》| Bài viết thuộc quyền sở hữu của dịch giả và được đă được Phunulamdep tổng hợp và chia sẻ lại cho bạn. Nếu bạn thấy hay! Hãy chia sẻ, để giúp Phunulamdep.com.vn có động lực tổng hợp đăng bài viết nhiều hơn.

[ZHIHU] Điều gì mang lại cho bạn cảm giác an toàn?
_______________________________
Dịch giả: Mộng trưa《夏季wu睡》| Bài viết thuộc quyền sở hữu của dịch giả và được đăng tải tại Phunulamdep Việt Nam, vui lòng không tự ý đem đi nơi khác hoặc repost.
_______________________________
Người viết: KnowYourself
Cảm giác an toàn có thể đến từ rất nhiều thứ, chẳng hạn như sự yêu thương từ cha mẹ, sự đồng hành của người ta yêu, cũng có thể là sự dư dả giàu có – thế nhưng, những thứ ấy suy cho cùng cũng đều là do may mắn, không phải ai cũng may mắn được sống trong môi trường có đầy đủ cảm giác an toàn như thế.
Thực ra, có một thứ có thể đem lại cho chúng ta cảm giác an toàn, cũng không cần phải phụ thuộc vào sự biến đổi của thế giới ngoài kia hay là vận mệnh của chính mình. Đó chính là tự do ý chí (autonomy).

Tự do ý chí là trạng thái như thế nào?

Tự do ý chí không liên quan gì đến một cách sống cụ thể nào cả, mà là trạng thái tinh thần của chúng ta trong cuộc sống: Bất kể ta sống như thế nào, chính những nguyện vọng và giá trị quan thực sự của ta mới là thứ thúc đẩy bản thân, chính ta cũng sẵn sàng chịu trách nhiệm cho những hành động của mình (Weinstein, Przybylski, & Ryan, 2012).
Giả như, cho dù chúng ta có tự do ý chí hay không thì có thể đều sẽ theo đuổi việc có học vấn cao, một công việc tốt và một gia đình hạnh phúc. Nhưng, học vấn cao ở lĩnh vực nào? Công việc tốt như thế nào? Cùng với người như nào tạo dựng tổ ấm hạnh phúc? Liệu có thể chỉ dựa vào mong muốn ở trong tim mình mà đưa ra câu trả lời hay không? Đó là một trong những cách phân biệt chúng ta có đang ở trong trạng thái tự do ý chí hay không.
Khi đã ở trong trạng thái của tự do ý chí, hành động của chúng ta đều căn cứ theo những nhu cầu và mong muốn thực sự ở bên trong mình, thay vì sống dựa vào tiêu chuẩn ở ngoài kia hoặc do những ánh nhìn của người khác (Ricoeur, 1966). Điều này không có nghĩa là chúng ta phải đi ngược lại với nguyên tắc xã hội hoặc từ chối lắng nghe ý kiến của người khác, mà là có thể phân tách rõ ràng những khao khát bên trong với những mong đợi từ thế giới ngoài kia áp đặt lên mình. Còn nếu nổi loạn một cách mù quáng thì đó không có nghĩa là tự do ý chí.
Đồng thời, chúng ta sẽ cảm thấy bản thân thực sự đã làm chủ cuộc sống của mình, còn có thể dựa vào hành động của bản thân để thúc đẩy việc thực hiện mục tiêu (Lancer, 2012). Mặc dù những lựa chọn của chúng ta có thể đem lại thành tựu hay thất bại, với tự do ý chí chúng ta đều có thể tiếp nhận được những trải nghiệm này và giữ được suy nghĩ khách quan đa chiều – để càng khám phá và hiểu hơn về chính mình một cách toàn diện (Weinstein, Deci, & Ryan, 2011).
Ngược lại, những người không có tự do ý chí lại sẽ cảm thấy bản thân dường như chỉ có thể bị động chấp nhận kết quả mà số phận đã sắp đặt (Decharms, 1968). Có thể xung quanh chúng ta đều có người như vậy, người đó luôn oán thán rằng mình sống không tốt, nhưng nếu cho họ lời khuyên thì họ lại luôn tìm hàng vạn lý do để chứng minh rằng việc thay đổi thật sự rất khó khăn, sau đó từ chối hành động – đây là biểu hiện điển hình của người không có tự do ý chí.
Người không có tự do ý chí, cho dù họ đôi khi cũng đưa ra lựa chọn theo nguyện vọng của mình, nhưng khi gặp phải khó khăn thì cũng sẽ nhanh chóng chùn bước. Thí dụ, chọn một công việc dựa vào mong muốn của mình, sau khi làm rồi mới phát hiện bản thân không thể thích ứng nổi. Họ sẽ vì thế mà cảm thấy rằng, lắng nghe trái tim mình chẳng thể khiến cho cuộc sống của họ trở nên tốt hơn, vậy nên lần sau gặp phải những quyết định quan trọng, họ sẽ có xu hướng đi nghe người khác.
Người có và không có tự do ý chí, đây là điểm khác biệt chủ yếu giữa họ: Dựa theo ý nguyện của bản thân đưa ra lựa chọn, điều này không nhất thiết sẽ mang lại kết quả tốt đẹp. Mà kết quả không tốt ấy đúng lúc là phép thử xem người đó liệu có thể kiên trì thực hiện tự do ý chí hay không (Ryan & Deci, 2006).

Làm thế nào để tự do ý chí mang lại cho chúng ta cảm giác an toàn?

Cảm giác bất an thường đến từ nỗi sợ rằng mình không thể ứng phó được với những thử thách mà bản thân không biết. Nếu tốt nghiệp rồi mà không tìm được một công việc tốt, nếu người mình tin tưởng phản bội mình, nếu người mình yêu cuối cùng lại rời xa… Thứ chúng ta sợ không phải chỉ là những điều không may có thể xảy đến, mà càng sợ hãi hơn chính là sự vô năng bất lực khi những điều không may đó đã xảy ra.
Tuy nhiên, khi mỗi lần chúng ta dựa vào nhu cầu, ý muốn và sở thích thật sự của mình mà đưa ra chọn lựa, chúng ta sẽ càng hiểu rõ bản thân mình có thể làm được những gì. Thông qua việc suy ngẫm về những hậu quả gây nên bởi sự lựa chọn của chính mình, chúng ta sẽ không ngừng hình thành nên những hiểu biết càng sâu sắc, càng chuẩn xác hơn về bản thân mình, đồng thời có sự tự tin khách quan đối với năng lực và ưu thế của bản thân.
Lúc này, đối mặt với tương lai kia chúng ta sẽ không còn cảm thấy bản thân mình nhỏ bé yếu đuối và bất lực nữa rồi, mà sẽ có được cảm giác kiểm soát nhất định – không phải kiểm soát những gì sẽ xảy ra trong tương lai, mà là bất luận chuyện gì xảy ra chúng ta đều biết rõ rằng bản thân mình có năng lực và dũng khí để ứng phó với chúng.
Trong cuộc sống này không khó để chúng ta nhận thấy, xung quanh có những người từ nhỏ đã quen với việc tự đưa ra quyết định, trưởng thành rồi thường có thái độ chín chắn đối với cuộc sống của chính mình. Họ ít mù quáng chạy theo những lĩnh vực và ngành nghề hot, cũng ít vì không chạy kịp theo nhịp sống của xã hội mà cảm thấy âu lo. Thứ mà tự do ý chí đem lại cho họ không chỉ là sự dũng cảm kiên định để không bị cuốn theo, mà còn dựa vào lòng tin đối với bản thân để sinh ra cảm giác an toàn khi đối mặt với những thứ mình chưa biết.

Làm thế nào để đạt được tự do ý chí?

1. Đầu tiên, bạn cần phải thực sự hiểu rõ chính mình

Nền tảng của tự do ý chí chính là thấu hiểu bản thân mình. Nếu như bạn đã quen hành động dựa theo tiêu chuẩn hoặc kỳ vọng từ bên ngoài, không còn rõ ràng mong muốn thực sự của mình là gì, thì ở đây có một vài bài tập vấn đáp có thể giúp bạn:

  • Nếu không suy xét các điều kiện tác động từ bên ngoài, trạng thái công việc/tình cảm/cuộc sống… mà tôi mong muốn là gì?
  • Hiện tại những lựa chọn của tôi ăn khớp với những gì tôi thực sự muốn đến mức nào?
  • Điều gì đã khiến tôi chấp nhận chúng khi nó không phải là thứ mà mình thực sự mong muốn? Là do giá trị quan nhất định của bản thân, do nhu cầu thực sự cấp thiết, do tư duy tâm lý bình thường của con người, hay là do sự kỳ vọng của người khác?
2. Phá vỡ tư duy theo quán tính, tiếp nhận sự thay đổi của bản thân

Chúng ta thường có suy nghĩ tương tự như này: Tôi trước đây có thành tích rất tốt, sau này làm việc cũng phải thật ưu tú; tôi là người cực kì để tâm đến những mối quan hệ thân thiết, vậy nên trong bất cứ tình huống nào, tôi đều phải để ý đến cảm xúc của đối phương…

Những tư duy quán tính ấy thường là thứ cản trở chúng ta có được tự do ý chí, bởi vì nó khiến chúng ta không thể nào dựa vào “con người thật của chính mình”, mà là dựa vào “thứ chúng ta lầm tưởng là chính mình” để đưa ra chọn lựa (Tartakovsky, 2018).
Thế nên, chủ động ý thức, tiếp nhận sự thay đổi của bản thân, chất vấn những thứ “nhất định phải như thế”, những điều đó có thể giúp bạn tiến tới trạng thái của tự do ý chí.
3. Bắt đầu thử từ những việc nhỏ
Mới bắt đầu mà đã đưa ra những chọn lựa theo tự do ý chí về học tập, sự nghiệp, các mối quan hệ thân thiết “những việc đao to búa lớn” thì sẽ đem lại rất nhiều áp lực. Chúng tôi khuyên bạn trước tiên hãy thử dùng tự do ý chí với những việc nhỏ, chẳng hạn như hôm nay nên mặc gì, kì nghỉ nên đi đâu chơi,..v.v…
Mấu chốt là, bạn cần phải hỏi chính mình rằng “tôi muốn như thế nào?”, chứ không phải “lựa chọn nào thích hợp hơn?” (Tartakovsky, 2018). Bạn từ những điều nhỏ nhặt tích lũy kinh nghiệm, dần dần sẽ hiểu được làm thế nào để dựa vào chính bản thân mình mà đưa ra quyết định. Khi tự do ý chí trong cuộc sống thường nhật trở thành một thói quen, chúng ta mới có thể có đủ dũng khí và năng lực dùng tự do ý chí trước những lựa chọn quan trọng.
Tự do ý chí không nhất thiết đem lại niềm vui, nó có hàm ý rằng bạn phải gánh vác toàn bộ trách nhiệm về sự lựa chọn của mình, không còn lấy người khác ra để làm cái cớ. Tự do ý chí rất phức tạp. Nó không chỉ có nghĩa là chúng ta có thể lựa chọn và hành động một cách tự chủ, mà còn là chúng ta phải trực diện đối mặt với tất cả hậu quả có khả năng xảy đến. Tự do ý chí thực ra đem lại áp lực rất lớn, để thực hiện được cần phải có lòng dũng cảm.
Mặc dù vậy, chúng tôi vẫn ủng hộ tự do ý chí.
Không chỉ là cảm giác an toàn, về lâu về dài, tự do ý chí còn có thể khiến con người đạt được sự thỏa mãn càng lớn trong cuộc sống. “Tự do ý chí ít nhất là có thể thúc đẩy nhận thức và suy ngẫm của mọi người, suy nghĩ về những gì mà họ đang làm, và trên nền móng này học được cách hài lòng với chính mình, có được khả năng làm chủ tương lai của bản thân.” (Ryan & Deci, 2004; Houston, 2020)
Dựa theo chính mình để lựa chọn và hành động, cùng với chịu trách nhiệm cho từng hành vi và chọn lựa của mình, có thể khiến chúng ta đạt được trải nghiệm quan trọng về sự sống – tôi là trung tâm của sự tồn tại bên trong mình (at the center of our existence), tôi có thể chịu trách nhiệm cho cuộc đời của mình.
Và khi bạn dám chịu trách nhiệm cho cuộc đời của mình, có thể sẽ phát hiện ra rằng, cuộc đời này cũng đang giúp đỡ bạn trở thành dáng vẻ mà bạn mong muốn.
Tài liệu tham khảo:
de Charms, R. (1968). Personal causation: The internal affective determinants of behavior. New York: Academic Press.
Houston, E. (2020). 21 Self-Determination Skills and Activities to Utilize Today.
La Guardia, J. G. (2009). Developing who I am: A self-determination theory approach to the establishment of healthy identities. Educational Psychologist, 44(2), 90-104.
Lancer, D.(2012). Put the I in independence.
Ricoeur, P. (1966). Freedom and nature: The voluntary and the involuntary, trans. Erazim Kohak. Evanston: Northwestern University Press.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2004). Autonomy is no illusion. Handbook of experimental existential psychology, 455-481.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2006). Self-regulation and the problem of human autonomy: Does psychology need choice, self-determination, and will? Journal of Personality, 74, 1557–1586.
Ryff, C. D., & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of personality and social psychology, 69(4), 719.
Tartakovsky, M. (2018). 6 Ways to Become More Independent, Less Codependent.
Weinstein, N., Deci, E., & Ryan, R. M. (2011). Motivational determinants of integrating positive and negative past identities. Journal of Personality and Social Psychology, 100, 527–544.
Weinstein, N., Przybylski, A. K., & Ryan, R. M. (2012). The index of autonomous functioning: Development of a scale of human autonomy. Journal of Research in Personality, 46(4), 397-413.
Wegner, D. (2002). The illusion of conscious will. Cambridge, MA: MIT Press.
_______________________________

Nguồn dịch: https://www.zhihu.com/question/344995960/answer/1459142008
Nguồn ảnh:
https://bitly.com.vn/33eorm


Hãy chia sẻ bài viết [ZHIHU] Điều gì mang lại cho bạn cảm giác an toàn?_______________________________Dịch giả: Mộng trưa《夏季wu睡》| Bài viết thuộc quyền sở hữu của dịch giả và được đă, khi bạn chia sẻ, bạn đã cung cấp 1 kiến thức nhỏ về cuộc sống, bổ ích cho nhiều người biết hơn!
Nguồn: https://www.facebook.com/groups/245234876341228/permalink/811825023015541